MenuZoek
Kasteel Rijnhuizen

F52: Proeys en De Wael van Vronesteyn

In 1642 kreeg jonker Gerard de Wael van Vronesteyn (1585-1647) een grafkelder op het koor van de Nicolaaskerk. Zijn vrouw Wilhelmina van Amstel van Mijnden werd hier als eerste in bijgezet. Zij was 5 dagen eerder overleden. De nieuwe grafkelder verving de oude kelder die op de viering van de kerk lag (het punt in het midden van het kruis van de kerk). De sluitsteen voor het nieuwe familiegraf was een imposante zerk die Gerard, heer van de Jutphase ridderhofstad Vronesteyn, vanuit Utrecht naar Jutphaas liet brengen.

De steen was al eens eerder verplaatst uit de Minderbroederskerk. Na de vernietiging van deze kerk (in ca. 1581) werd hij ‘ter bewaring’ begraven op het Janskerkhof, vanwege de beeldenstorm. De verplaatsing van de steen moet een enorme klus geweest zijn. Het duurde 3 weken voor het nieuwe familiegraf klaar was en Wilhelmina begraven kon worden.

Een illustere grootvader

De zerk is in de 15e eeuw gemaakt voor Gerards verre voorouders Jacob Proeys (?- ca. 1485) en Heylwich van Steenre. Gerard had een illustere grootvader: Adriaen de Wael van Vronesteyn. Zijn naam werd later in de steen gebeiteld. Deze Jutphase edelman werd op 25 augustus 1568 door de Bloedraad van Alva ter dood veroordeeld, wegens majesteitsschennis en het aanhangen van de 'nieuwe religie'. Adriaen werd nog dezelfde dag onthoofd voor kasteel Vredenburg in Utrecht (waar hij gevangen had gezeten). Hij werd van majesteitsschennis beschuldigd omdat hij 2 jaar eerder aanwezig was bij het aanbieden van het Smeekschrift der Edelen aan landvoogdes Margaretha van Parma. Hij deed dit onder invloed van drank, verklaarde hij later. De katholieke Adriaen heeft altijd ontkend dat hij de nieuwe godsdienst aanhing. Tot op het schavot getuigde hij van zijn trouw aan de moederkerk.

Adriaen de Wael van Vronesteyn werd begraven in de Buurkerk en later herbegraven in de St. Pauluskerk in Utrecht. Het is niet helemaal duidelijk of deze zerk op zijn graf lag.

 

 

 

 

 

 

Het grafmonument

Datering: oorspronkelijk midden 15e eeuw

Schrift: gotische minuskels (kleine letters); het wapen in het midden: gotische stijl; de wapens op de binnenhoeken: renaissancestijl.

Tekst: Hier leget begraven Jacob Proeys en joncfrouwe Heylwijch van Steenre sijn wijf en Jacob Proeys sterf int jaer ons Heeren MCCCC...en opte ... dach van ... en joncfrouwe Heylwich sterf int jaer ons Heere MCCCC ... opte ... dach van ... bidt got voir die zielen (randschrift, beginnend links boven).  Adriaen de Wael van Vronesteyn (tekstlinten boven); O bermhertige vader ontfermt onser (tekstlint onder)

Heraldiek

In het midden het wapen Proeys, in het randschrift de 4 kwartieren van zowel Jacob Proeys als Heylwich van Steenre. Op de binnenhoeken linksonder en -boven staan de familiewapens van Adriaen de Wael van Vronesteyn: De Wael van Vronesteyn en Van Raephorst. Rechtsonder en -boven zie je de familiewapens van Adriaens echtgenote Beatrix de Voocht van Rijnevelt: De Voocht van Rijnevelt en Van Beesde. Bijzonderheden: de zerk heeft in de kerk gelegen, is naar het oosten gericht.

< Terug naar Anna van Rijn